Otwarty portal wiedzy akademickiej dla kandydatów, studentów, absolwentów oraz wykładowców uczelni wyższych.

OTWARTE ZASOBY EDUKACYJNE:

Wydziały Pedagogiki Specjalnej

Oceny Państwowej Komisji Akredytacyjnej

  • Akademia Pedagogiczna im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
    Wydział Pedagogiczny
    Ocena: brak danych
  • Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie
    Wydział Nauk Pedagogicznych
    Ocena: pozytywna
  • Dolnośląska Szkoła Wyższa
    Wydział Nauk Pedagogicznych
    Ocena: pozytywna
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
    Wydział Studiów Edukacyjnych
    Ocena: pozytywna
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
    Wydział Nauk Pedagogicznych
    Ocena: brak danych
  • Wyższa Szkoła Gospodarki Krajowej w Kutnie
    Wydział Resocjalizacji i Studiów Edukacyjnych
    Ocena: pozytywna
  • Wyższa Szkoła Humanistyczno-Przyrodnicza Studium GENERALE SANDOMIRIENSE w Sandomierzu
    Wydział Humanistyczny
    Ocena: negatywna
  • Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Łodzi
    Ocena: brak danych
  • Wyższa Szkoła Społeczno-Przyrodnicza im. Wincentego Pola w Lublinie
    Wydział Nauk Społecznych
    Ocena: brak danych

Współpraca szkoły specjalnej z domem rodzinnym

Żaneta Nowak, Hanna Zawadowska – Jakubowska
21.05.2008
Szkoła specjalna jest dla wielu rodziców i ich dzieci główną ostoją i nadzieją. Od efektów jej pracy zależy przecież dalszy los uczniów. Rodzice oczekują wiec, że ich dziecko zdobędzie minimum wykształcenia ogólnego, pozwalającego podjąć naukę zawodu. Przy obecnym systemie organizacyjnym szkol specjalnych, nie każdemu dziecku umysłowo upośledzonemu można zapewnić sukces. Zadaniem szkoły specjalnym dla dzieci umysłowo upośledzonych o lekkim stopniu upośledzenia jest wszechstronne rozwijanie i przysposobienie uczniów do pracy, do pożytecznego udziału w życiu społecznym, a także przygotowanie ich do dalszej nauki w szkole zawodowej specjalnej i do zdobywania kwalifikacji w procesie pracy zawodowej. Zadania te szkoła podstawowa specjalna realizuje poprzez działalność pedagogiczna o charakterze terapeutycznym i rewalidacyjnym.

      W pracy rewalidacyjnej niezbędna jest ścisła współpraca nauczyciela- wychowawcy i lekarza ze środowiskiem domowym uczniów. Według Marii Grzegorzewskiej nauczyciel dziecka upośledzonego powinien nie tylko być związany z jego życiem, ale także powinien być w nurcie jego życia pogrążony. Stąd wniosek, że nauczyciel szkoły specjalnej powinien doskonale poznać środowisko rodzinne swoich uczniów, ocenić je, zrozumieć wszystkie jego wpływy i czerpać z tego środowiska najżywotniejsze tematy do programu swojej pracy.

Nauczyciel szkoły specjalnej, chcąc w pełni zrealizować zadania rewalidacyjne w stosunku do uczniów umysłowo upośledzonych, musi nie tylko pracować z uczniami, ale również z ich rodzicami i to w znacznie szerszym zakresie aniżeli to czynią nauczyciele dla uczniów szkol normalnych. Jest to konieczne z tego względu, że błędy pedagogiczne rodziców popełnione w stosunku do dziecka umysłowo upośledzonego, ich zaniedbania w wypełnieniu rodzicielskich obowiązków są częste i o wiele groźniejsze w skutkach.

      W związku z tym współpraca szkoły specjalnej z domem rodzinnym uczniów nie może mieć charakteru doraźnego, nie może ograniczać się tylko do wzajemnego informowania się o dziecku, o jego zachowaniu się i postępach w nauce, lecz powinna swa treścią i zakresem obejmować wszystkie potrzeby rewalidacyjne dziecka umysłowo upośledzonego, wszystkie potrzeby rodziców jako pierwszych wychowawców tych dzieci oraz potrzeby szkoły, która kieruje procesem rewalidacji swoich uczniów.

Celem wysiłków szkoły specjalnej powinno być przede wszystkim zapewnienie swoim uczniom warunków do prawidłowego rozwoju i osiągnięcia możliwie najlepszych wyników rewalidacji oraz zapobiegania błędom i zaniedbaniom wychowawczym rodziców.

      Zdaniem Stanisława Jarautowskiego współpraca szkoły specjalnej z domem rodzinnym jest istotna dla wyników pracy z dzieckiem specjalnej troski. Autor stwierdza, że doświadczenia nauczyciela szkol specjalnych wskazują na konieczność pouczenia rodziców, w jaki sposób oni mogą przyczynić się do osiągnięcia pełniejszej rewalidacji swego upośledzonego dziecka, że w ramach współpracy szkoły z domem należy zwrócić szczególna uwagę na to, by rodzice zrozumieli istotę upośledzenia swojego dziecka i umieli prawidłowo rozwiązywać wynikające stąd problemy wychowawcze.

      Według Stanisława Lisowskiego współpraca szkoły z domem może w większym lub mniejszym stopniu usunąć źródła niepowodzeń w nauce, a przynajmniej je zmniejszać. Przy ścisłym porozumieniu, przy wspólnej, szczerej, dobrej, troskliwej i rozumnej opiece wychowawczej domu rodzicielskiego i szkoły można złagodzić skutki upośledzenia i uzyskać dobre wyniki w nauce.

      Lidia Wołoszynowa wskazuje, że pomyślany przebieg współpracy szkoły z domem zależy od wielu czynników. Wymienia kilka podstawowych, a mianowicie:

   1. odpowiednie przygotowanie do swoistej społeczno- pedagogicznej działalności kierownictwa i grona nauczycielskiego,
   2. aktywna i pomocna postawa rodziców wobec szkoły oraz spraw dzieci i młodzieży, poczucie wspólnej odpowiedzialności za ich losy i dyscyplinę,
   3. docenianie i popieranie przez władze szkolne wspólnych wysiłków podejmowanych przez pracowników szkoły i rodziców.

Zdanie Wołoszynowej rozwój współdziałania szkoły z rodzicami jest hamowany przez niedostateczne przygotowanie do pracy społeczno pedagogicznej nie tylko rodziców, lecz także wielu pracowników szkoły.

   Współpraca szkoły z rodziną dziecka upośledzonego była wielokrotnie przedmiotem badań naukowców poruszających się w obrębie prezentowanej tematyki. Poszukiwano optymalnych sposobów- rozwiązań dobrej i efektywnej współpracy szkoły z domem rodzinnym uczniów. Przykładem może być organizacja dwuletniego eksperymentu w zakresie tejże współpracy. Zespół nauczycieli SP Specjalnej nr 63 w Gdańsku – Wrzeszczu przystąpił, po analizie materiału charakteryzującego sytuację w zakresie wyników nauczania, warunków uczniów umysłowo upośledzonych w domu rodzinnym, stanu współpracy szkoły z domem, a także po zapoznaniu się z doświadczeniami opisanymi w literaturze pedagogiczno – psychologicznej, do utworzenia planu optymalnej współpracy szkoły z domem. W wyniku dyskusji grona pedagogicznego ustalono, że należy utrzymać dotychczas stosowane formy współpracy tj.:

    * zebrania ogólnoszkolnego połączone z wywiadówkami,
    * wywiady środowiskowe,
    * rozmowy rodziców z nauczycielami w szkole,
    * kontakt rodziców ze szkołą przy pomocy dzienniczka uczniowskiego,
    * udział rodziców w uroczystościach szkolnych,
    * pomoc finansowa Komitetu Rodzicielskiego.

   Zwrócono jednak uwagę, że należy dotychczas stosowane formy wypełnić nowymi treściami, jak również wprowadzić nowe formy tejże współpracy  tj.:

    * klasowe zebrania rodziców,
    * wieczory dyskusyjne,
    * bibliotekę pedagogiczną dla rodziców,
    * poradnictwo wychowawcze dla rodziców podczas odwiedzin nauczyciela w domach rodzinnych uczniów oraz w czasie cotygodniowych przyjęć w szkole.

Szkoła podjęła starania, aby dobór tematyki omawianej na zebraniach ogólnoszkolnych i klasowych, tematyki wieczorów dyskusyjnych, gazetek dla rodziców oraz dobór książek do biblioteki pedagogicznej dla rodziców był odpowiedni, należycie doceniony i rozumiany przez rodziców uczniów upośledzonych umysłowo.

      Przytoczony eksperyment trwał dwa lata. Jego wyniki prezentuje H. Borzyszkowaska w książce pt. „dziecko upośledzone...” Należy jednak zaznaczyć, że eksperyment odniósł sukces w prawdzie nie oszałamiający, ale widoczny, a przede wszystkim pozwolił określić wartość poszczególnych form współpracy szkoły z rodzicami uczniów umysłowo upośledzonych i ukazać efekty tej współpracy.

      Badania przeprowadzone w ramach tej tematyki wykazują, że uczniowie szkoły specjalnej mogą osiągnąć lepsze wyniki w nauce, jeżeli metody wychowawcze stosowane przez szkołę i rodziców oraz stawiane przez nich wymagania będą uwzględniały możliwości i specyfikę dziecka umysłowo upośledzonego.

Współpraca nauczyciela z rodzicami dziecka upośledzonego powinna przyjąć formę indywidualnego kontaktu, utrzymywanego zarówno przy okazji pobytu rodziców w szkole, jak i nauczyciela w domach swoich uczniów.

Bardzo ważną rolę w nawiązywaniu bezpośrednich kontaktów nauczyciela z rodzicami odgrywają klasowe zebrania rodziców oraz wywiady środowiskowe. Wartość przeprowadzonego wywiadu jest tym większa, im lepiej nauczyciel przygotowuje się do niego, uświadomi sobie, co już wie o środowisku, a czego chciałby się dowiedzieć. Współpraca szkoły z domem może rozwinąć się pomyślnie tylko wtedy, gdy rodzice nabiorą przekonania, że wszystko, co robi nauczyciel służy dobru ich dziecka.

W wyniku oddziaływań szkoły duża część rodziców będzie mogła pogodzić się z faktem upośledzenia własnego dziecka. Rodzice będą mogli również zrozumieć przyczynę trudności, a w związku z tym mogą zmienić swój stosunek do dziecka i dostosować metody postępowania do jego możliwości i specyfiki upośledzenia.

W wyniku współpracy domu ze szkołą większa grupa rodziców zainteresuje się pracą dziecka w szkole, a także warunkami jego życia i pracy w domu. Dziecko upośledzone umysłowo może uzyskać życzliwe i serdeczne traktowanie przez wszystkich członków rodziny.

      Dobrze zorganizowana i systematycznie prowadzona współpraca szkoły z domem przynosi durze korzyści dziecku, rodzicom i szkole. Wpływa na polepszenie warunków życia i pracy dziecka, na podwyższenie wyników nauczania, a przy tym jest bardzo ważnym czynnikiem w procesie rewalidacyjnym dziecka.

         Bibliografia:

   1. Carr J., Pomoc dziecku upośledzonemu, W – wa 1984, PZWL.
   2. Grzegorzewska M., Wybór pism, W – wa 1964, PWN.
   3. Janowski A., Poznanie uczniów, W – wa 1985, WSiP.
   4. Jarantowski S., Nauczanie matematyki w Szkołach Specjalnych w klasach I – IV, W – wa 1963, PZWS.
   5. Lisowski S., Współpraca szkoły z domem, W – wa 1935, Nasza Księgarnia.
   6. Sadowska S., Potrzeby i możliwości w zakresie pomocy rodzinie z dzieckiem upośledzonym umysłowo, Roczniki Pedagogiki Specjalnej Tom 7, 1996, s. 160 – 167.
   7. Wołoszynowa L., Komitety Rodzicielskie, Współpracownicy i pomocnicy polskiej szkoły – Rodzice i Szkoła, W – wa 1962 nr 4. 



Link do http://www.wwsi.edu.pl/